
خبرگزاري فارس: مركز مطالعات راهبردي و بينالملل آمريكا در تازه ترين گزارش خود با اشاره به عدم پايبندي روسيه به تحويل موشكهاي پدافندي اس-300 به ايران و زير سوال رفتن اعتبار روسيه، اين امتناع را به ضرر روسيه و به سود آمريكا و رژيم صهيونيستي ارزيابي كرد.به گزارش فارس، مركز مطالعات راهبردي و بينالملل آمريكا (CSIS) به تازگي گزارشي را درباره ايران به قلم "آنتوني كوردزمن " رياست اين مركز منتشر كرده است.
اين گزارش تحت عنوان "ايران، خليج فارس و رقابت راهبردي " گزينههاي مختلفي را در رابطه با موضوع ايران، خليج فارس و رقابت استراتژيك در منطقه خليج فارس مورد بررسي قرار ميدهد.
وي در اين گزارش به مقايسه خريدهاي تسليحاتي در منطقه از كشورهاي عمده تامين كننده اسلحه در دنيا پرداخته است و تحويل داده نشدن سامانه اس-300 به ايران را لطمه بزرگي به اعتبار روسيه در بازار تسليحاتي رقابتي دنيا عنوان كرده است.
خبرگزاري فارس با توجه به حساسيت موضوع اقدام به تهيه و ترجمه اين گزارش كرده است.برخي تعابير نادرست و افراطي مطرح شده در اين گزارش براي حفظ اصالت ترجمه است.
بخش سوم اين گزارش به شرح زير است:
ايران، خليج فارس و رقابت راهبردي: توازن سلاحهاي متعارف
آنتوني كوردزمن
توانمندي ضعيف براي جنگ متعارف
- تجهيزات زرهي و توپخانهاي قديمي و پايگاههاي ضعيف نيروهاي وظيفه
- نيروهاي زميني كه براي دفاع در درون خاك كشور مناسبتر هستند، كارزار عادي و جنگ فرسايشي به عوض جنگ با برنامه
- نيروي دريايي آسيبپذير و كهنه با وجود اقدامات صورت گرفته براي ارتقاي توان نظامي
- نبود جنگندههاي به واقع مدرن. حتي بهترين هواپيماهاي اتحاد جماهير شوروي (موجود در منطقه) قديمي هستند. قابليت ضعيف تعمير و نگهداري هواپيماها.
- قواي موشكهاي زمين به هوا (پدافندي) قديمي هستند البته به جز تعدادي از موشكهاي پدافندي TOR-M
- سامانهها و فناوري مديريت رزم C4I يا IS&R با وجود تلاشها براي ارتقاي آنها ضعيف هستند
- توسعه قابل توجه صنايع نظامي، اما هنوز تا رسيدن به سطح رقابتي توليدي و تكنولوژيكي سالها وقت لازم است
- وجود برخي موشكهاي تاكتيك و سيستمهاي زيرمجموعه
- نياز به انتقال هواپيماها رزمي پيشرفته، موشكهاي زمين به هوا و موشكهاي بالستيك ضدموشك تاكتيكي ATBM و موشكهاي كروز ضدموشك تاكتيكي ATCM
تاكتيك حمله انبوه در مقابل جنگ فرسايشي
- ايران در حال تمرين حمله انبوه با استفاده از شمار زيادي از قايقهاي كوچك، موشكهاي ضدكشتي ساحل به دريا، هواپيماهاي مجهز به موشك با پشتيباني هواپيماهاي بدون سرنشين (پهپاد) و پهپادهاي بمبافكن در خليج فارس است.
- تاكتيكهاي كه به دنبال تشديد ناگهاني و غافلگيركننده نبرد هستند موفق خواهند بود.
- ايران همچنين مشغول مطالعه نقشه حملات آرام و در وسعت كم به منظور ايجاد ارعاب و تغيير نقشههاي كشتيراني و بيمهاي است، تهديد يا حمله به اهداف ساحلي يا نزديك به ساحل به گونهاي كه فشار نظامي لازم را بدون اين كه جنگ يا مقابله به مثل وسيعي را برانگيزد، جزء نقشه ايران است.
- مانورهاي نظام به گونهاي در راستاي ارعاب و در عين حال تغيير استقرار ادوات نظامي و همچنين آزمايش سلاحها و فناوريها و اعلام آنها است.
- نبود مرز و تفاوت مشخص براي جنگهاي متعارف و نامتقارن يا تهديدات، اقدام نظامي جزئي يا درگيري وسيع.
- ايران مي تواند تهديدات متعارف خود و بازدارندگي خود را با استفاده از عوامل خود در ديگر مناطق تقويت سازد.
مقايسه هزينه نظامي منطقه در سالهاي 1997 و 2009
آمار برگرفته از موسسه بينالمللي مطالعات راهبردي IISS درباره هزينه نظامي منطقه:
عربستان: 22 ميليارد و 323 ميليون دلار در سال 1997 و 41 ميليارد و 200 ميليون دلار در سال 2009
ايران : 4 ميليارد و 996 ميليون دلار در سال 1997 و 10 ميليارد دلار در سال 2009
عراق: 1 ميليارد و 982 ميليون دلار در سال 1997 و مقدار دقيق هزينه نظامي در سال 2009 معلوم نيست
امارات عربي متحده: 3 ميليارد و 614 ميليون در 1997 و 15 ميليارد و 470 ميليون در سال 2009
كل هزينههاي نظامي شوراي همكاري خليج فارس در سال 1997 برابر با 33 ميليارد و 659 ميليون و در سال 2009 برابر با 69 ميليارد و 827 ميليون دلار بوده است
همچنين كل هزينه نظامي در منطقه خليج فارس در سال 1997 برابر با 41 ميليارد و 47 ميليون دلار و در سال 2009 برابر با 81 ميليارد و 377 ميليون دلار بوده است
سفارشهاي جديد خريد تسليحات به صادركنندگان عمده: بين سالهاي 2005 الي 2008
ايران: 4 ميليارد و 300 ميليون دلار سفارش خريد از روسيه و 200 ميليون دلار از كشورهاي اروپاي غربي و 100 ميليون دلار از چين
شوراي همكاري خليج فارس: 19 ميليارد و 800 ميليون دلار از اروپاي غربي، 23 ميليارد و 300 ميليون دلار از آمريكا، 500 ميليون دلار از روسيه، 400 ميليون دلار از چين، 900 ميليون دلار از ديگر كشورهاي اروپايي، 400 ميليون دلار از ديگر كشورهاي جهان
عربستان سعودي: 11 ميليارد و 200 ميليون دلار از آمريكا، 15 ميليارد و 600 ميليون دلار از كشورهاي اروپاي غربي، 200 ميليون دلار از روسيه، 400 ميليون دلار از چين، 800 ميليون دلار از ديگر كشورهاي اروپايي و 100 ميليون دلار از ديگر كشورهاي جهان
امارات عربي متحده: 10 ميليارد دلار از آمريكا، 2 ميليارد و 200 ميليون دلار از كشورهاي اروپاي غربي، 300 ميليون دلار از روسيه، 100 ميليون دلار از ديگر كشورهاي اروپايي و 200 ميليون دلار از ديگر كشورهاي جهان
اظهارات روسيه درباره تامين تسليحات ايران از سوي چين
خبر پايگاه خبري روسي "ولاستي " در 12 ژوئيه 2010 با عنوان "روسيه: ايران بعد از امتناع روسيه از فروش پدافند اس300 به دنبال تسليحات چيني است "
ايران هماكنون قصد دارد تا براي خريد سامانههاي موشكي سطح به هواي (پدافندي) ZRK مورد نياز خود به چين روي آورد. علاوه بر اين، ايران به سرعت در حال توسعه نمونه مشابه موشكهاي سطح به هواي توليد داخل است.
به نظر مي رسد، سابقه نامناسب روسيه در امتناع از تامين موشكهاي سطح به هواي اس-300 كه تاكنون سه سال به طول انجاميده، همچنان ادامه داشته باشد اگر چه رئيس جمهوري روسيه "ديميتري ميدويديف " در سفر اخير خود به آمريكا بطور رسمي به همتاي آمريكايي خود باراك اوباما قول داده است كه مسكو پنج گردان از موشكهاي سطح به هواي اس 300 پي ام يو-1 خود را به ايران نخواهد داد. موشكهايي كه هم اكنون توسط شركتهاي تابعه اتحاديه علوم و توليد يا NPO ساخته شدهاند و پول آنها توسط ايران پرداخت شدهاند. بنا بر آممار منتشره، اين قرارداد كه در سال 2007 بين ايران و روسيه بسته شده است بين 800 ميليون تا يك ميليارد دلار ارزش دارد.
بنا بر گزارشها، ايران هم اكنون قصد دارد در اسرع وقت براي خريد سامانههاي پدافند موشكي مورد نياز خود به سراغ چينيها برود. علاوه بر اين، ايران به سرعت در حال توسعه موشكهاي سطح به هواي ساخت داخل مشابه اس 300 است و اين امر در سال 2010 توسط حشمتالله كثيري، يكي از فرماندهان نظامي ايران اعلام شده است. بنا بر اعلام اين فرمانده، سامانه جديد كه توسط متخصصان داخلي در مجتمع صنايع نظامي توليد شده به زودي تحويل ارتش جمهوري اسلامي ايران خواهند شد.
ايران همچنين هشدار داده در صورتي كه روسيه به طور كامل به قرارداد اس300 پايبند نباشد، به دادگاه شكايت خواهد كرد و كل مبلغ قرارداد و جريمه آن را دريافت خواهد كرد. بنا بر برآوردها، جمع خساراتي كه قرارداد اس 300 به روسيه وارد خواهد كرد به 1.2 ميليارد دلار بالغ خواهد شد. با توجه به اين كه كل فروش تسليحاتي روسيه در سال گذشته برابر با 8.4 ميليارد دلار بوده است از اين رو مسكو براي اين خوش خدمتي به واشنگتن حدود 14 درصد از فروش تسليحاتي خود را به باد خواهد داد.
ايران همچنين تلاش كرده به روسيه نشان دهد كه امتناع از فروش موشك به تهران و پايبند نبودن به قرارداد اقتصادي خارجي، براي ديگر زمينهها نيز گران تمام خواهد شد. بهار سال 2010، تهران اعلام كرد كه همه خدمه پروازي را كه از چند وقت پيش با هواپيماهاي روسي توپولوف 154 در خطوط پروازي ايران پرواز مي كردند را به روسيه بازخواهد گرداند. علاوه بر اين، بخاطر تاخير تازه در تحويل سامانه اس 300، ايران گفتوگوها براي خريد حدود 30 هواپيماها توپولوف 204 كه از سال 2007 در جريان بوده را متوقف كرده است.
از نظر كارشناسان نظامي، چينيها همچون دزدان دريايي تكنولوژي روسيه را شبيهسازي كرده و اكنون ميتوانند سامانه مشابه J11 براي فروش به كشورهاي جهان سوم را توليد كننند. بطور كلي، كارشناسان روسي انتظار اين امر را داشته اند چرا كه از "زيركي شرقي " چينيها مطلع بودند اما تصور ميكردند كه جمهوري خلق چين براي توسعه روند توليدي جديد بخصوص موتور اين هواپيماها به ده سال وقت نياز دارد.
اما چينيها سريعتر از حد تصور روسها پيشرفت كردند. در همان اوايل دهه 2000، آنها نمونه سامانه J11 را با 70 درصد اجزاي توليدي چين توليد كنند. اين سامانه مجهز به يك رادار چيني بود كه ميتوانست موشكهاي ساخت چين را حمل كند ضمن اين كه به توانايي حمله به اهداف زميني نيز دست يافته بود. بعد از آن چينيها توانستند تجهيزات آنالوگ مستقر در SU-27 را با رايانههاي ساخت خود جايگزين كنند. در اوايل سال 2007 نيز چين نمونه اوليه مشابه سامانه J11B را نشان داد كه تقريبا كپي كاملي از مدل بهبود يافته SU-27SMK بود.
ارتش چين همچنين ديگر مدلهاي تسليحاتي را در اختيار دارد كه مشابه نمونههاي روسي است. جمهوري خلق چين ضمن همكاري با شركت "فازوترون- انآيآيآر " روسيه، يكي دو نمونه از رادارهاي مخصوص جنگندهها را براي "آزمايش " دريافت كرد اما چند سال بعد نمونه شبيه سازي شده چيني توليد شد. پروژه قايقهاي موشك انداز 054A كه در شانگهاي چين در دست توليد است داراي رادارهاي ردياب و جستجوگري هشتند كه مشابه رادار قايقهاي موشك انداز M2YeM هستند كه روسيه پيش از اين به چينيها داده بود. خمپارهانداز PLZ05 يكصد و پنجاه و پنج ميليمتري كه از خمپارههاي خودكششي هستند نيز كپي برداشته شده از نمونه خمپارهانداز خودكششي 2S19M1 روسيه هستند. سيستم راكتانداز چندگانه "اسمرچ " بدون دريافت گواهينامه با نام A-100 در چين توليد ميشوند.
جنگنده سازي جمهوري خلق چين نيز به دنبال شبيه سازي از جنگنده قابل پرواز از ناو هواپيمابر سوخو 33 روسيه بوده و نام J-15 بر روي نمونه چيني نهاده شده است. نمونه آزمايشي از هواپيماي روسي تي10كي نيز كه محصول دوران اتحاد جماهير شوروي است به عنوان اساس اين هواپيماي چيني به كار رفته است. اين هواپيما بعد از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي در اوكراين باقي ماندند و توسط كييف به چين فروخته شدند. اين دو نوع از هواپيماها به مهندسان چيني اين امكان را دادند تا مشكل خود در طراحي بالهاي تا شونده را در نمونه هواپيماي قابل پرواز از ناو هواپيمابر خود را رفع كنند.
به عنوان مثال، چين پيش از اين ميخواست كه 50 هواپيماي سوخوي SU-33 از روسيه خريداري كند اما بعدا تصميم گرفت دو نمونه از آن را خريداري كرده و روي آنها كار كند. مشخص است كه اين امر به اين خاطر صورت گرفت كه چينيها بتوانند روي طراحيهاي و مشخصه هاي عملكرد فني اين جنگنده با جزئيات بيشتري كار كنند. اما روسيه از فروش اين دو فروند هواپيماي اسيو 33 به چين امتناع كرد به دليل ترس از اين امر كه فناوري اين نوع از جنگندهها فاش شده و دوباره خاطره توليد نمونه مشابه به آن طور كه درباره هواپيماي J-11 با آن مواجه بود، تكرار شود. بعد از اين امر نيز چينيها هواپيماي تي10 كي را از اوكراين به چين آوردند و شروع به ساخت نمونه هواپيماي خود كردند كه شبيهسازي شده از مدل سوخوي 33 بود.
اما سوخوي 33 تنها يك جنگنده معمولي نيست بلكه يكي از معدود هواپيماي جنگي نسل چهارمي قابل پرواز از ناوهواپيمابر در دنيا به شمار ميرود و در زمره تسليحات نيروي دريايي فدراسيون روسيه از سال 1991 تاكنون بوده است. اين هواپيما براي دفاع از كشتيها دربرابر حملات هوايي ساخته شده است و داراي سامانه سوختگيري هوايي است. گذشته از توان آتشباري اين هواپيما داراي موشكهاي ضدكشتي معروف "موسكيت " است و ميتواند در كشتيهايي در اندازه ناوهواپيمابر شكاف ايجاد كند. اين هواپيما همچنين داراي موشكهاي هوا به هوا است. هواپيماي SU-33 به نوعي مجموعهاي از توانمنديهاي پيشرفته فني را در اختيار دارد و داراي وسعت ديد است كه قادر است حتي در سكوت كامل راديويي به هواپيماهاي دشمن حمل كرده و آنها را نابود سازد. تجهيزات نمايشگر دادهها در بالاي سر خلبان قرار دارند ضمن اين كه خلبان در كلاه خود داراي سيستم تشخيص هدف است. اين سيستم بر اهداف قفل شده و و داراي توانايي هدايت موشك در صورتي است كه خلبان دوربين كلاه خلباني خود را بر آن متمركز كند. گفته ميشود كه جنگنده SU-33 روسيه قابليت بسيار بالاتري از جنگندههاي P-14 و P-15 است كه به عنوان هواپيماهاي اصلي ناوهاي هواپيمابر آمريكا استفاده مي شوند.
و اكنون اين هواپيماي خارقالعاده در اختيار رقباي آسيايي روسيه است. علاوه بر اين، امروزه چنين خط توليد هواپيماهاي J-10 و J-11 و جنگندههاي افسي-1 را كه شبيهسازي شده از سوخو 30 و سوخو 27 و ميگ-29 هستند را ساماندهي كرده است. اطلاعاتي در دست است كه چين قصد دارد دستكم هزار و 200 فروند از اين جنگنده ها را به ديگر كشورها به قيمتي تقريبا نصف يا يك سوم از مدل اصلي روسي به فروش رساند.
علاوه بر اين موارد، هزينههاي اندك هواپيماهاي چيني بخاطر پايين بودن دستمزد كارگران در كارخانجات توليد هواپيما در اين كشور است اما همچنين بايد اين واقعيت را در نظر داشت چينيها هزينه سنگين تحقيق و توسعه براي توليد اين نوع هواپيماها، طراحي فناوريهاي لازم، آزمايش هواپيماي جديد و قراردادن آنها بر خط توليد را متقبل نشدند.
همينطور، چين تقريبا به هر كسي كه خريدار باشد كالا ميفروشد ضمن اين كه پكن در حال حاضر تمركز فروش خود را بر كشورهايي قرار داده كه چندان ثروتمند نيستند. اين كشورها بيش از آن كه به كيفيت تجهيزات جنگنده هاي خريداري شده توجه داشته باشند، به قيمت آن توجه دارند. ضمن اين كه چين تقريبا به هيچ عنوان نگران مسئوليتهايي نيست كه به عنوان تامين كننده تجهيزات و قطعات يدكي هواپيماهاي فروخته شده خود، برعهده اين كشور است. اين كشور حتي به مناطق پرمناقشهاي مانند آفريقا و آسيا نيز سلاحهاي خود را ميفروشد.
اما چه كسي از تحويل نشدن موشكهاي پدافندي روسيه به ايران سود مي برد، اگر موشكي وجود نداشته باشند تا مانع از بمباران بيدردسر ايران توسط هواپيماهاي دشمن شود. آيا روسيه سود ميبرد؟ خير. روسيه به عوض اين كه از اين راه كسب درآمد كند به اندازه هزينهاي كه يك سال براي خريد تسليحات جديد براي ارتش و نيروي دريايي خود پول لازم دارد، ضرر مالي متحمل ميشود. اين پول همچنين ميتواند براي طراحان تسليحاتي بخصوص موشكهاي سطح به هوا مفيد خواهد باشد چرا كه حتي ژنرالهاي نيروي هوايي روسيه VVS به اين امر معترف هستند كه سامانههاي ضدهوايي روسيه از پيشرفت باز ماندهاند و از نظر زمان آخرين اعلام فناوريهاي جديد از دشمنان اصلي خود 20 تا 30 سال عقب ماندهاند. و پدافند هوايي روسيه PVO و سامانههاي آن قادر نيستند تهديدي كه ممكن است از جانب كشورهايي مانند كرهشمالي و ايران را دفع كنند.
از سويي لغو قرارداد اس-300 براي ايران امتياز نيست. در اين صورت آسمان ايران بيدفاع باقي ميماند.
در حقيقت، اين امر به سود كشورهايي مانند آمريكا، اسرائيل و چين است. آمريكا و اسرائيل اين توانايي را پيدا خواهند كرد كه تقريبا بدون دردسر به تاسيسات هستهاي ايران حمله كنند. البته در صورتي كه ايران نتواند در اسرع وقت ممكن جايگزيني براي موشكهاي سطح به هواي خود پيدا كرده و از اقداماتي كه در تاسيسات زيرزميني خود انجام داده دفاع كند. اين در حالي است كه واحدي از دهها هواپيماي جنگنده آمريكا سوار بر يكي از ناوهاي هواپيمابر آمريكا هماكنون به خليج فارس فرستاده شدهاند و در صورت درگيري آمريكا ميتواند از اين ناو در كنار توان هوايي اسرائيل عليه ايران بهره گيرد.
چين بسيار علاقهمند به اين امر است كه روسيه به عنوان تامين كننده در بازار تسليحاتي اعتبار خود را از دست بدهد. در مقام مقايسه با آمريكا، روسيه و انگليسي كه سه كشور بزرگ صادركننده اسلحه در دنيا هستند، چين توجهي به سياستهاي كشوري ندارد كه از آن اسلحه ميخرد. چين تقريبا هر چه را كه مي تواند بفروشد به هر كسي كه خريدار باشد، ميفروشد.
در عين حال، چينيها هماكنون نيز گلوي صنايع نظامي روسيه را در بازار جهاني اسلحه فشردهاند. در دهههاي اخير، آنها مشغول خريد از روسيه با اين بهانه بودند كه ميخواهند نمونههايي را براي تست داشته باشند. يكي دو نمونه از مدلهاي جديد هواپيماها، تانكها، توپخانهها، موشكها . اما اين نمونههاي خريداري شده را در كارخانجات خود تكه تكه كردند و سپس با دقت فراوان شروع به كپي كردن آن كردند. نتيجه اين بود كه آنها هماكنون همه چيز دارند و ميتوانند توليدات خود را به بازار ارايه كنند. هرچند برخي اوقات آنها مشابه خوبي نساختند.
به عنوان مثال، در سال 1992، روسيه شروع به ارسال جنگنده سوخوي 27 اسكي به چين كرد و 76 فروند از آنها را به چين فرستاد اما در سال 1995 گواهينامه ساخت 200 فروند از اين جنگنده ها را در كارخانجات هواپيماسازي چين صادر كرد. از سال 1996، چينيها شروع به ساخت اين نوع هواپيما با نام J-11 در "شنيانگ " كردند و از قطعات روسي براي اين امر استفاده كردند. تا سال 2003، روسيه قطعاتي را به آنها داده بود كه به ساخت 95 فروند از J-11 منجر شده بودند. اما ديگر چين قرارداد تحويل 105 قلم از قطعات را امضا نكرد. اين امر مويد آن بود كه چين توانسته بود به فناوريهاي ساخت اين اقلام دست پيدا كند. هرچند بهانه چين براي امضاء نكردن اين قرارداد آن بود كه قابليتهاي هواپيما محدود است.
ادامه دارد...