خبرگزاري فارس: عضو هيئت علمي مركز مطالعات و پژوهش‌هاي آسيا و اقيانوسيه گفت: تجربه برخي كشورها نشان داده است انباشتگي جمعيت در سنين جواني نه فقط يك تهديد نيست، بلكه فرصتي براي توسعه اقتصادي و اجتماعي است.به گزارش باشگاه خبري فارس «توانا» به نقل از روابط عمومي مركز مطالعات و پژوهش‌هاي آسيا و اقيانوسيه، محمود مشفق عضو هيئت علمي اين مركز در خصوص تغيير و تحول جديد در ساختار سني جمعيت كشور، اظهار داشت: در دهه اخير بر اثر كاهش باروري، تغييرات جديد در ساختار سني جمعيت ايران ايجاد شده است. وي ادامه داد: در مقايسه با دهه گذشته جمعيت در گروه‌هاي سني زير 15 سال بسيار كاهش يافته و به 25درصد رسيده است، در حالي كه جمعيت 15 تا 64 رشد بالايي پيدا كرده و به 70 درصد رسيده است.

مشفق بيان كرد: اين تحول جمعيتي حاكي از آن است كه در دهه جاري و دهه آينده نسبت جمعيت در سن كار و فعاليت، به بالاترين ميزان در تاريخ جمعيتي كشور خواهد رسيد كه اين تغيير از سوي جمعيت شناسان به عنوان فرصت جمعيتي يا پنجره جمعيتي ياد مي‌شود.

عضو هيئت علمي مركز مطالعات و پژوهش‌هاي آسيا و اقيانوسيه تأكيد كرد: متأسفانه شاهد هستيم كه در بسياري از اظهار نظرها، مقالات و حتي برخي پژوهش‌ها، موضوع جواني جمعيت به عنوان يك معضل اقتصادي و اجتماعي مطرح مي‌شود، در حالي كه تجربه برخي كشورها نشان داده است انباشتگي جمعيت در سنين جواني نه فقط يك تهديد نيست، بلكه فرصتي براي توسعه اقتصادي و اجتماعي است.

مشفق بيان كرد: برخي جمعيت شناسان جهان اعلام كرده‌اند كه بخش مهمي از موفقيت تحول اقتصادي شرق آسيا مربوط به پنجره جمعيتي اين منطقه بوده است.

وي اضافه كرد: آنچه مسلم است، مديريت و ساماندهي كلان پنجره جمعيتي، وظيفه و رسالت شگرفي است كه برعهده مديران ارشد كشور است و مي‌توان گفت تهديد‌آميز بودن يا فرصت بودن پنجره جمعيتي كشور تا حدود زيادي به نگرش و عملكرد دولت در برخورد با آن بستگي دارد.

عضو هيئت علمي مركز مطالعات و پژوهش‌هاي آسيا و اقيانوسيه گفت: براساس يافته‌هاي جديد حدود نيمي از جمعيت كشور معادل 35 ميليون نفر فقط در 25 شهر متمركز هستند و 45درصد آن هم در شهرهاي تهران، مشهد، اصفهان، تبريز، شيراز و كرج اسكان دارند.

وي افزود: رشد جمعيتي كلان شهرهاي كشور به ويژه كرج، مشهد و اصفهان در حد بالايي است به طوري كه شهر كرج 95/3 درصد رشد جمعيتي داشته است، اما شهرهاي مشهد و اصفهان با 5/2 درصد رشد جمعيتي مواجه هستند.

مشفق بيان كرد: يافته‌هاي فوق نشان دهنده فرآيند تجمع و تمركز نامتوازن جمعيتي در نظام اسكان جمعيت است، كه جمعيت شناسان از آن تحت عنوان نظام نخست -شهري ياد مي‌كنند.

وي گفت: منظور از نظام نخست شهري آن است كه يك يا چند شهرخاص از لحاظ اندازه، رشد و درجه تاثيرگذاري بر بقيه شهرها تسلط داشته و اين شهرها در واقع به عنوان پمپ‌هاي مكنده و انباشت كننده سرمايه انساني و سرمايه مادي و فيزيكي در نقاط خاص به شمار مي‌آيند و اين فرآيند موجب افزايش هرچه بيشتر نابرابري‌هاي منطقه‌اي مي‌شود.

عضو هيئت علمي مركز مطالعات و پژوهش‌هاي آسيا و اقيانوسيه تصريح كرد: حل مسئله بي تعادلي در نظام توزيع جمعيتي در سطح ملي و منطقه‌اي كه در واقع منشاء بسياري از مشكلات اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي است، به يك برنامه جامع نظام اسكان جمعيت و آمايش سرزميني در سطح ملي و منطقه‌اي نياز دارد. عنصر و عامل كليدي در اجراي برنامه جامع اسكان جمعيت و آمايش سرزميني ايجاد تعادل و توازن بين قابليت‌ها و پتانسيل‌هاي طبيعي و اقتصادي منطقه‌اي و ظرفيت‌هاي جمعيتي است.

وي اظهار داشت: بر اساس اين يافته‌ها راهكاري كه در حال حاضر مي‌توان براي سياستگذاران و برنامه ريزان ارائه كرد، اين است كه سياست بنگاه‌هاي زود بازده اقتصادي نخست با توجه به پتانسيل‌هاي اقتصادي و طبيعي، صلاحيت‌هاي ممتاز منطقه‌اي تعريف و طراحي شوند و از سوي ديگر ظرفيت‌هاي جمعيتي و قابليت جذب و دفع جمعيتي مناطق در نظر گرفته شود و مهم‌تر اينكه اين بنگاه‌ها بايد در شهرهاي كوچك و متوسط پياده شوند كه بتوانند تا حدود زيادي از دفع جمعيتي از شهر‌هاي كوچك و متوسط و فشار جمعيتي بر زيرساخت‌هاي كلان‌شهرها و شهرها بزرگ جلوگيري كنند.

مشفق بيان كرد: به‌طور كلي، بي‌توجهي به نظام و مكانيسم مهاجرت‌هاي داخلي و قابليت جذب و دفع جمعيتي مناطق و بي‌توجهي به نحوه توزيع و اسكان جمعيت در سطح ملي و منطقه‌اي در برنامه ريزهاي كلان ملي و منطقه‌اي سبب خنثي شدن، بي‌اثر شدن و به هدر رفتن سرمايه‌گذاري‌هاي بخش‌هاي دولتي و خصوصي مي‌شود.